Mysłakowice: domy tyrolskie, Pompeje i szczęki wieloryba

Co łączy domy tyrolskie, Pompeje i szczęki wieloryba? Wioska Mysłakowice położona w dolinie rzeki Łomnicy u stóp Karkonoszy. Niemożliwe? A jednak.

Tyrolska zabudowa już na dobre wrosła w krajobraz Mysłakowic. Ale kiedy, po co i dlaczego zaczęto budować tak nietypowe w tych stronach domy?

Po odpowiedź przenieśmy się do katolickiego Tyrolu leżącego w dolinie Zillerthal (Austria).

Mysłakowice – trochę historii.

W 1837 roku nieprzychylny innowiercom cesarz austriacki wydał zarządzenie zgodnie z którym musieli oni podjąć decyzję czy przechodzą na katolicyzm i zostają w kraju, czy trwają przy swojej wierze i opuszczają Austrię.

Na opuszczenie rodzinnych stron zdecydowało się 416 tyrolskich ewangelików. Sprzedali swoje domy, grunty, zwierzęta. Resztę dobytku spakowali i wraz z przewodnikiem Johannesem Fleidlem wyruszyli w drogę przez Salzburg, Linz i dalej przez Czechy do Kowar gdzie czekały na nich kwatery i uroczyste powitanie. Wszystko dzięki przychylności króla Prus Fryderyka Wilhelma III, który zgodził się na osiedlenie Tyrolczyków w Kotlinie Jeleniogórskiej. Największa grupa emigrantów zamieszkała w Mysłakowicach. W ciągu dwóch lat wybudowali 56 domów, a swoją nową osadę nazwali na pamiątkę austriackiej doliny Zillerthal.

Mysłakowice – domy tyrolskie.

Tyrolskie domy budowano na planie rozciągniętego prostokąta. Pod jednym dachem łączono cześć mieszkalną znajdującą się na piętrze z częścią gospodarczą na parterze. Na wysokości piętra umieszczano drewniane balkony-galeryjki zdobione fantazyjnymi wzorami.

We wsi i okolicach zachowało się kilkadziesiąt takich domów. Część z nich przekształcono na gospodarstwa agroturystyczne zacierając ich pierwotny charakter. Wiele odnowiono z troską o detal. Latem ukwiecone balkony przypominają ogrody unoszące się nad ziemią.

mysłakowice-domy-tyrolskie

mysłakowice-domy-tyrolskie-zdobienia

mysłakowice-dom-tyrolski-zabytki

Krążyłam z aparatem pośród pól i budynków. Najwięcej domów stoi wzdłuż ulicy Daszyńskiego. Na jednym z nich, by wyrazić wdzięczność królowi, Tyrolczycy umieścili napis „Boże chroń króla Fryderyka Wilhelma III”.

domy-tyrolskie-mysłakowice

W innym, na obrzeżach Mysłakowic, do niedawna działała restauracja połączona ze skromnym muzeum opowiadającym historię przybycia Tyrolczyków do Kotliny Jeleniogórskiej. Nie lubię pisać o podobnych miejscach w czasie przeszłym….

dom-tyrolski-mysłakowice

Pośrodku wsi mieści się letnia rezydencja Fryderyka Wilhelma III. W pierwszej połowie XIX wieku uchodziła za jedną z najpiękniejszych posiadłości w Prusach. Od roku 1951 działa w niej szkoła podstawowa i gimnazjum. Wnętrza nie zachowały swojego układu i charakteru, stały się zwykłymi salami lekcyjnymi. Miejsce dawnej jadalni zajęła sala gimnastyczna, romantyczne polany i staw po którym pływały łabędzie przykryto boiskiem do gry. Na parterze warto obejrzeć zdjęcia okolicy sprzed kilku i kilkudziesięciu lat, porównać, powspominać…

mysłakowice-zabytki-rezydencja
autor zdjęcia – Romuald M. Sołdek

Ciekawostka – część pałacu z dwiema kolumnami miała przypominać parostatki pływające na rzece Missisipi. Podobne prawda?

parostatek

mysłakowice-pałac

Gdybym miała zgadywać co turyści najczęściej fotografują w Mysłakowicach postawiłabym na głuche bociany 🙂 Sama zrobiłam im więcej zdjęć niż tyrolskiej zabudowie. A skąd wiem, że głuche? Po wyborze miejscówki 🙂 Uwiły sobie gniazda na pałacowych kolumno-kominach w samym środku królestwa decybeli.

Na przeciwko wejścia do zamku wznosi się niewielki pagórek, a na nim kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Budowa kościoła była kolejną inicjatywą króla Fryderyka. Wcześniej mysłakowiccy wierni nie mieli swojej świątyni. Chcąc się pomodlić musieli jeździć do pobliskiej Łomnicy. Tylko pozornie kościół nie różni się niczym od innych w okolicy.

Na zewnątrz zdobią go dwie antyczne kolumny, pochodzące z wykopalisk w Pompejach – mieście, które znikło z powierzchni ziemi, zalane wulkaniczną lawą. Kolumny podarował Fryderykowi król Neapolu. Niestety nie wiadomo jaką budowlę zdobiły zanim przywieziono je do Mysłakowic. Liczą sobie dwa tysiące lat, a wyglądu i kondycji mógłby im pozazdrościć nie jeden architektoniczny „młodzik”.

mysłakowice-kościół

To jednak nie najoryginalniejsza mysłakowicka ciekawostka. Palmę pierwszeństwa zwycięsko dzierży brama nad brzegiem stawu wykonana z sześciometrowej długości szczęk wieloryba grenlandzkiego 🙂 Oryginalne szczęki stały w Mysłakowicach do lat osiemdziesiątych XX wieku. Nie nadgryzł ich ząb czasu, ani historia. Zniszczeń dokonali chuligani. Coś im w bramie przeszkadzało, najpewniej to, że w ogóle istniała…

zdjęcie wykonała autorka bloga aldiaarcadia.pl, która zgodziła się abym umieściła je również u siebie.
zdjęcie wykonała autorka bloga aldiaarcadia.pl, która zgodziła się abym umieściła je również u siebie.

W Mysłakowicach zewsząd otaczały nas pozostałości po bogatej historii miasta. Charakterystyczna zabudowa, królewska rezydencja, park ze stawem, kościół. Brakuje miejsca przybliżającego tyrolską tradycję i smaki. Zrezygnowano z organizowania Dni Tyrolskich… Nie udało mi się znaleźć wyjaśnienia dlaczego, a na maila z zapytaniem wysłanym do osoby zajmującej się kulturą w mieście nie otrzymałam odpowiedzi… Obecnie jedynym miejscem gdzie na starych fotografiach można zobaczyć jak przed laty wyglądało życie w wiosce jest szkoła podstawowa. Mało.

Czasowi przeszłemu oparło się jedynie malownicze położenie w dolinie rzeki…

2 comments

  1. Bardzo ciekawy post. Oczywiście jeszcze nigdy tam nie byłam. Kolumny rzeczywiście przypominają te parostatki. 😀 Domki urocze, zresztą piękne kadry. Mam nadzieje, że u Ciebie wszystko dobrze. Miłego weekendu. Duże uściski. :))

    • I tam dotrzesz 🙂 Dolny Śląsk jest interesującą częścią Polski. Ukrywa się tutaj sporo ciekawostek: historycznych, architektonicznych, przyrodniczych.
      PS wszystko dobrze. Dzisiaj przybędzie mój nowy aparat więc domyślasz się co czuję 🙂 Uściski jeszcze większe.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *